Huấn dụ của ĐGH mở đầu Thượng HĐGM về giới trẻ

ĐTC mời gọi các nghị phụ Thượng
HĐGM về giới trẻ hãy can đảm nói thẳng, lắng nghe người khác, phân định, vượt
thắng những thành kiến, tuyệt đối tránh xu hướng giáo sĩ trị, tự mãn, tự phụ,
và hãy làm tươi nở hy vọng.
G. Trần Đức Anh OP - Vatican
ĐTC bày tỏ lập trường trên
đây trong buổi cầu nguyện chiều thứ tư, 3-10-2018 tại Hội trường Thượng HĐGM ở
nội thành Vatican. Hiện diện trong phiên họp từ lúc 16 giờ 30 có 250 nghị phụ
và 40 dự thính viên.
Huấn từ của ĐTC
Lên tiếng sau kinh giờ 9 và
lời chào mừng của ĐHY Louis Sako, Thượng Phụ, Công Giáo Canđê bên Irak, Chủ
tịch theo lượt của phiên họp, ĐTC đã đọc bài dụ dài 20 phút, đề ra hướng đi cho
Thượng HĐGM hiện nay về giới trẻ. Hướng đi này có thể tóm tắt trong 3 từ mơ
ước, hy vọng và những chân trời mở rộng. Cụ thể ngài yêu cầu các nghị phụ hãy
can đảm nói thẳng trong tinh thần tự do, lắng nghe người khác, thực hành sự
phân định, vượt thắng những thành kiến, tuyệt đối tránh xu hướng giáo sĩ trị,
thái độ tự mãn, tự phụ, tương quan đúng đắn giữa già và trẻ, làm tươi nở hy
vọng. Có một điều rất cụ thể, đó là, ĐTC yêu cầu: cứ sau 5 bài phát biểu thì
mọi người ngưng, im lặng trong 3 phút để suy tư về những gì đã nghe.
Can đảm chia sẻ, thành thật
phê bình
ĐTC nói: ”Thượng HĐGM chúng
ta đang sống là một thời điểm chia sẻ. Vì thế, vào đầu tiến trình Thượng HĐGM
này, tôi muốn mời gọi tất cả hãy can đảm nói, parresia, nói ngay nói thẳng,
nghĩa là liên kết tự do, sự thật và bác ái. Chỉ có đối thoại mới làm cho chúng
ta tăng trưởng. Một sự phê bình thành thật và trong sáng là điều xây dựng và
trợ giúp, trong khi những chuyện tầm phào vô ích, những tin đồn đại, nói xấu
hoặc thành kiến thì không giúp ích gì.
Khiêm tốn lắng nghe, đối
thoại
”Tương ứng với việc can đảm
nói lên ý kiến, phải có lòng khiêm tốn lắng nghe. Tôi đã nói với những người
trẻ trong tiền Thượng HĐGM rằng: ”Nếu các bạn nói điều không làm tôi hài lòng,
thì tôi càng phải lắng nghe hơn, vì mỗi người đều có quyền được lắng nghe, cũng
như mỗi người đều có quyền nói”. Sự lắng nghe cởi mở này đòi phải có can đảm
trong việc lên tiếng và nói thay cho bao nhiêu người trẻ trên thế giới không
hiện diện. Chính sự lắng nghe này mở ra môi trường đối thoại. Thượng HĐGM phải
là một việc thực hành đối thoại, nhất là giữa những người tham dự. Và thành quả
đầu tiên của cuộc đối thoại này là mỗi người cởi mở đối với sự mới mẻ, thay đổi
ý kiến của mình nhờ những gì đã nghe người khác. Đây là điều quan trọng đối với
Thượng HĐGM. Nhiều người trong các bạn đã chuẩn bị bài tham luận trước khi đến
đây, và tôi cám ơn các bạn vì công việc này, - nhưng tôi mời các bạn hãy tự do
cứu xét những gì các bạn chuẩn bị như một sơ thảo tạm thời, cởi mở đối với
những bổ túc và thay đổi mà hành trình công nghị này có thể gợi ý cho mỗi
người. Chúng ta hãy cảm thấy tự do đón nhận và hiểu người khác và thay đổi
những xác tín và lập trường của chúng ta: đó là dấu hiệu một sự trưởng thành
lớn về mặt nhân bản và tinh thần.”
Thực hành phân định
”Thượng HĐGM là một việc
thực hành của Giáo Hội về sự phân định. Nói thẳng thắn và cởi mở lắng nghe, đó
là những thái độ căn bản để Thượng HĐGM trở thành một tiến trình phân định.
Phân định không phải là một khẩu hiệu quảng cáo, cũng chẳng phải là một kỹ năng
tổ chức, hoặc là một cái ”mốt” của triều đại giáo hoàng này, nhưng là một thái
độ nội tâm, ăn rễ sâu trong một hành vi đức tin. Phân định là phương pháp và
đồng thời là mục đích chúng ta nhắm tới: nó dựa trên xác tín rằng Thiên Chúa
đang hoạt động trong lịch sử thế giới, trong các biến cố của cuộc sống, nơi
những người chúng ta gặp và họ nói với chúng ta. Vì thế, chúng ta được kêu gọi
đặt mình lắng nghe điều Chúa Thánh Linh soi sáng cho chúng ta, theo những thể
thức và trong đường hướng nhiều khi ta không lường trước được. Phân định cần
không gian và thời gian. Vì thế, tôi qui định rằng trong các cuộc họp, các phiên
khoảng đại cũng như trong các cuộc họp nhắm, cứ 5 bài phát biểu thì giữ một lúc
thinh lặng, khoảng 3 phút, để mỗi người chú ý đến âm hưởng những gì đã nghe gợi
lên trong tâm hồn mình, để đi vào chiều sâu và lãnh hội những gì gây ấn tượng
cho mình hơn cả. Sự chú ý nội tâm này là chìa khóa để thực hiện hánh trình nhận
thức, giải thích và chọn lựa.
Vượt lên trên thành kiến
và quan niệm cố hữu
”Bước đầu tiên trong chiều
hướng lắng nghe là giải thoát tâm trí chúng ta khỏi những thành kiến và những
quan niệm cố hữu: khi chúng ta nghĩ mình đã biết người khác là ai và họ muốn gì
thì chúng ta sẽ khó lắng nghe họ một cách nghiêm túc. Những tương quan giữa các
thế hệ là một môi trường trong đó các thành kiến và những quan niệm cố hữu rất
dễ bám rễ mà nhiều khi chúng ta không nhận thấy.
“Những người trẻ bị cám dỗ
coi những người lớn là thứ lỗi thời, còn những người lớn thì bị cám dỗ coi
người trẻ là không có kinh nghiệm, biết người trẻ là ai và nhất là họ cần phải
sống và cư xử thế nào. Tất cả những điều ấy có thể tạo nên một chướng ngại lớn
ngăn cảm đối thoại và cuộc gặp gỡ giữa các thế hệ. Phần lớn những người hiện
diện tại đây không thuộc thế hệ người trẻ, vì thế điều rõ ràng là chúng ta phải
để ý đến nguy cơ nói về người trẻ theo những phân loại và khuôn mẫu nay không
còn hợp thời nữa. Nếu chúng ta biết tránh nguy cơ đó, thì chúng ta sẽ góp phần
làm cho sự liên minh giữa các thế hệ trở thành điều có thể thực hiện được.
Cám dỗ người lớn cần vượt thắng
”Người lớn phải vượt thắng
cám dỗ coi nhẹ khả năng của người trẻ và phán đoán họ một cách tiêu cực. Có lần
tôi đã đọc thấy sự nhắc đến đầu tiên về sự kiện này 3 ngàn năm trước Chúa Kitô
và đã được tìm thấy trên một bình sành ở thành Babilone cổ, trên đó có viết
rằng ”tuổi trẻ là vô luân và người trẻ không có khả năng cứu vãn nền văn hóa
của dân tộc”.
Trái lại những người trẻ phải
vượt thắng cám dỗ không lắng nghe người lớn và không coi trọng người già, coi
họ là ”đồ cổ, lỗi thời và nhàm chán”, mà quên rằng thật là ngu xuẩn khi luôn
luôn muốn bắt đầu từ số zero như thể cuộc sống chỉ bắt đầu với mỗi người trong
họ. Trong thực tế, người già, mặc dù sức lực của họ suy yếu, nhưng họ vẫn luôn
là ký ức của nhân loại chúng ta, là căn cội xã hội chúng ta, là mạch tim của
nền văn minh chúng ta. Khinh rẻ, loại bỏ người già, và nhốt họ trong những khu
cô lập hoặc coi họ như không có, đó là dấu chỉ một sự chiều theo não trạng trần
tục đang xâu xé các gia cư của chúng ta từ bên trong. Lơ là với kho tàng kinh
nghiệm mà mỗi thế hệ thừa hưởng và thông truyền cho thế hệ sau, đó chính là một
hành động tự hủy diệt.
Vượt thắng nạn giáo sĩ
lạm quyền
”Vì thế một đàng cần quyết
liệt vượt thắng tai ương giáo sĩ lạm quyền. Thực vậy, lắng nghe và ra khỏi
những quan niệm cố hữu cũng là một thuốc giải độc mạnh mẽ chống lại nguy cơ
giáo sĩ trị, giáo sĩ lạm quyền, mà một đại hội như công nghị của chúng ta
thường gặp phải, vượt lên trên những ý hướng của mỗi người chúng ta. Nó nảy
sinh từ một qua niệm duy ưu tú và loại trừ ơn gọi, giải thích sứ vụ mình nhận
lãnh như một quyền bính để thi hành thay vì là một sự phục vụ nhưng không và
quảng đại cần thực hiện; và điều này dẫn tới thái độ cho mình thuộc về một nhóm
có tất cả các câu trả lời và không cần lắng nghe học hỏi gì cả. Thái độ giáo sĩ
trị là một sự đồi bại và là căn cội của bao nhiêu tai ương trong Giáo Hội:
chúng ta phải khiêm tốn xin lỗi và nhất là tạo điều kiện để nó không tái diễn.”
Cảnh giác người trẻ
ĐTC nói tiếp: ”Nhưng đàng
khác, cần chữa trị virus tự mãn, tự phụ và vội vã đưa ra những kết luận nơi
nhiều người trẻ. Một ngạn ngữ Ai Cập nói: ”Nếu trong nhà bạn không có người
già, thì bạn hãy mua người già vì bạn sẽ cần người ấy”. Chối bỏ và từ khước tất
cả những gì được thông truyền qua bao thế kỷ thì chỉ dẫn tới nguy cơ lạc hướng
ngỡ ngàng, thường đe dọa nhân loại chúng ta; nó đưa tới tình trạng hoang mang,
thất vọng xâm nhập tâm hồn của các thế hệ. Sự chất chứa kinh nghiệm con người,
qua dòng lịch sử, là kho tàng quí giá nhất và đáng tin cậy mà các thế hệ thừa
hưởng của nhau. Không bao giờ được quên mạc khải của Chúa, vốn soi sáng và mang
lại ý nghĩa cho lịch sử và cuộc sống chúng ta.”
Gặp gỡ giữa các thế hệ
mang lại hy vọng
”Cuộc gặp gỡ giữa các thế
hệ có thể rất phong phú để mang lại hy vọng. Ngôn sứ Gioel đã dạy chúng ta điều
đó - tôi đã nhắc nhở cho các bạn trẻ trong Tiền Thượng HĐGM - tôi nghĩ đó là
lời tiên báo ngày nay: ”Những người già của các bạn sẽ mơ ước, những người trẻ
của các bạn sẽ có thị kiến” (3,1).
”Không cần những lý luận
thần học tinh vi để chứng tỏ nghĩa vụ của chúng ta là giúp thế giới ngày nay
tiến về Nước Thiên Chúa, mà không nuôi những hy vọng giả tạo, không phải chỉ
thấy những đổ vỡ và tai ương. Thực vậy, khi nói về những người đánh giá sự kiện
mà không có sự khách quan đầy đủ và không có phán đoán khôn ngoan, Thánh Gioan
23 đã nói: ”Trong những hoàn cảnh ngày nay của xã hội nhân loại, họ không có
khả năng thấy gì khác hơn là những đổ vỡ và tai ương; họ nói rằng thời đại
chúng ta, nếu so với các thế hệ trước đây, thì hoàn toàn tệ hơn; và họ đi tới
độ cư xử như thể họ không có gì cần học từ lịch sử vốn là thầy của cuộc sống”
(Diễn văn khai mạc Công đồng chung Vatican 2, 11-10-1962).
Vì thế chúng ta đừng để
mình bị cám dỗ vì những lời tiên báo tai ương, đừng phung phí năng lực để ”đếm
những thất bại và than vãn cay đắng”, hãy chăm chú nhìn vào điều thiện nhiều
khi âm thầm, không phải là đề tài của các blog, và cũng chẳng được đưa lên
trang đầu các báo chí”, không kinh hãi trước những vết thương của thân mình
Chúa Kitô, luôn bị thương vì tội lỗi và nhiều khi do chính các con cái của Giáo
Hội gây ra” (Diễn Văn với các GM mới dự khóa bồi dưỡng do Bộ GM và các Giáo Hội
Đông phương, 13-9-2018).
Kết luận của ĐTC
”Vậy chúng ta hãy dấn thân
tìm tới tương lai và từ Thượng HĐGM này không phải chỉ tạo ra một văn kiện -
thường chỉ được một ít người đọc và bị nhiều người phê bình - nhưng nhất là
những đề nghị mục vụ cụ thể, có thể thực thi chính nghĩa vụ của Thượng HĐGM,
nghĩa là làm nảy mầm những giấc mơ, khơi lên những lời ngôn sứ và thị kiến, làm
cho hy vọng tươi nở, khích thích lòng tín thác, băng bó các vết thương, nối kết
những quan hệ, khơi lên bình minh hy vọng, học hỏi lẫn nhau, tạo ra một sáng
kiến tích cực soi sáng tâm trí, sưởi ấm các tâm hồn và trả lại sức mạnh cho đôi
tay, gợi hứng cho người trẻ , tất cả giới trẻ không phân biệt ai, viễn tượng
một tương lai đầy niềm vui của Tin Mừng”.
Nguồn: vaticannews.va